Κυριακή 5 Ιουλίου 2026

Απόστολος Οσίου Αθανασίου του εν Άθω, Γαλ. ε’ 22 – στ’ 2.

Αγαπητοί μου Χριστιανοί,   

Μία χρυσή αλυσίδα από εννέα κρίκους μας προσφέρει ο θείος Απόστολος Παύλος στην προς Γαλάτας επιστολή του, που ακούσαμε στο Αποστολικό ανάγνωσμα, το οποίο αναγινώσκεται προς τιμήν του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Αθανασίου του εν Άθω, την μνήμη του οποίου τιμά σήμερα η Αγία μας Εκκλησία. Είναι εννέα αρετές, τις οποίες πρέπει ο κάθε πιστός να κάνει κτήμα του και οι οποίες τον παρουσιάζουν αληθινά αναγεννημένο άνθρωπο. Δεν είναι οι αρετές αυτές κατόρθωμα και δημιούργημα ανθρώπινο, διότι ξεπερνούν πολύ τα ανθρώπινα μέτρα. Είναι εύχυμοι καρποί του Παναγίου Πνεύματος. Δηλαδή το Πνεύμα το Άγιον με τρόπους υπερφυσικούς, τους οποίους η αγία μας Εκκλησία έχει θέσει στην διάθεση των πιστών, γεμίζει την καρδιά των Χριστιανών και φέρνει σαν αποτέλεσμα την ουράνια αναγέννηση. Όπως είναι φανερό, η μεταφορά είναι δανεισμένη από το καρποφόρο δένδρο. Φυτεμένο σε κήπο που καλλιεργείται και έδαφος εύφορο που ποτίζεται με πλούσιο νερό, που λιπαίνεται με άφθονο λίπασμα και κλαδεύεται στον καιρό του, παράγει εύχυμους και πλουσιότατους καρπούς. Και ο πιστός που είναι φυτεμένος από τον Κύριο στην αγία Του Εκκλησία και πλούσια καλλιεργείται με την χάρη που του εξασφαλίζει η μετοχή στα άγια Μυστήρια, παράγει άφθονους πνευματικούς καρπούς. Είναι δε αξιοσημείωτο ότι οι πνευματικοί αυτοί καρποί αποτελούν ένα σύνολο ενιαίο, αρμονικό και συμμετρικό, και γι’ αυτό ο Απόστολος, ενώ οι αρετές που το αποτελούν είναι πολλές, δεν μιλά περί καρπών του Πνεύματος αλλά περί καρπού του Πνεύματος.

         Ως πρώτο καρπό του Πνεύματος τοποθετεί ο Απόστολος την αγάπη. Την αγάπη προς τον Θεό, που είναι η πλήρης και τελεία αφοσίωση της ψυχής προς Εκείνον και τον Νόμο Του, αλλά και την αγάπη προς τον πλησίον που είναι η κατάσταση της ψυχής κατά την οποία λείπουν το μίσος, η αντιπάθεια η εκδικητικότητα, η σκληρότητα και η μνησικακία προς τον πλησίον. Ο δεύτερος καρπός είναι η χαρά, η οποία αποτελεί γνώρισμα του πιστού σοβαρό και σταθερό. Κάθε Χριστιανός που στερείται την χαρά, όταν μάλιστα ζεί μυστηριακή ζωή, στερείται ουσιώδες γνώρισμα της ολοκληρωμένης χριστιανικής ζωής, και πρέπει πάση θυσία να αγωνιστεί να την αποκτήσει. Ως τρίτος καρπός προβάλλεται η ειρήνη, η οποία είναι άμεσο αποτέλεσμα της αγάπης και της χαράς. Ο άνθρωπος που στερείται ειρήνης, ταράζεται από κάθε είδους λογισμούς ολιγοπιστίας και φθόνου, και γι’ αυτό και οι σχέσεις του με άλλους ανθρώπους δεν είναι καθόλου καλές και αρμονικές.

Εν συνεχεία ο Απόστολος αναφέρεται στην μακροθυμία, την οποία καλούμαστε να εφαρμόσουμε στην ζωή μας, μιμούμενοι τον Θεό. Μας ζητά, δηλαδή, ο Θεός να τον μιμηθούμε και να αποκτήσουμε «τό βραδύ εἰς ὀργήν...καί…το αναβάλλειν τήν τιμωρίαν». Με άλλα λόγια, μακροθυμία είναι το να αναβάλλουμε να οργιζόμαστε. Και όταν κάποιος μας φταίξει, να μην δημιουργούμε οξύτητα, αλλά να αναβάλλουμε να επιβάλλουμε την τιμωρία που αναλογεί σε εκείνον που έφταιξε. Κατόπιν, σημειώνει ο Απόστολος την χρηστότητα και την αγαθοσύνη, οι οποίες σημαίνουν την προθυμία για εξυπηρέτηση, την καλοσύνη, την καταδεκτικότητα και την διάθεση για ευεργεσία, όπως επίσης την γλυκύτητα της συμπεριφοράς, την προσήνεια και την ευγένεια ακόμη και σε εκείνους που μας αδίκησαν. Άλλος καρπός του Πνεύματος είναι η πίστις, η οποία μεταδίδει την δύναμη του Θεού σε αυτόν που πιστεύει ώστε να κατορθώνει πράγματα υπεράνθρωπα. Πίστη όμως εδώ ο Απόστολος, πέρα από την πίστη στον Θεό, εννοεί και την αξιοπιστία στην ζωή μας, η οποία εξασφαλίζεται από την τελεία αποχή του πιστού από το ψέμα.

Προτελευταίο καρπό του Πνεύματος στο αποστολικό ανάγνωσμα βλέπουμε την πραότητα. Την αρετή του πράου ανθρώπου, στον οποίο αφιέρωσε ο Κύριος τον τρίτο μακαρισμό Του «Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοί κληρονομήσουσι τήν γῆν» (Ματθ. ε΄5). Την αρετή που βοηθά τον άνθρωπο να επιβάλλεται στον εαυτό του. Να καταπνίγει τον θυμό που εξεγείρεται στο εσωτερικό του, όταν ο εγωισμός του θιγεί. Και έτσι κατορθώνει να κρατά την αυτοκυριαρχία του και να μην παραφέρεται, οποιαδήποτε αφορμή και αν παρουσιαστεί. Ως τελευταίος καρπός τοποθετείται η εγκράτεια, της οποίας η αληθινή έννοια είναι να εγκρατεύεται ο πιστός «ἀπό παντός πονηροῦ», να έχει δηλαδή αυτοκυριαρχία σε κάθε κακή κλίση. Χρειάζεται ο Χριστιανός να έχει εγκράτεια γλώσσης, εγκράτεια θυμού, εγκράτεια επιθυμιών, μνησικακίας, τροφών και γενικότερα από κάθε πάθος που αμαυρώνει το ωραίον της ψυχής.  Ας προχωρούμε οι πιστοί με αυτούς τους καρπούς του Πνεύματος και με την πεποίθηση ότι η αιώνιος ζωή μας περιμένει.

Μετά πατρικών ευχών

   Ο Μητροπολίτης

† Ο Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος Κύριλλος