Απόστολος εορτής Αποδόσεως Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Φιλιπ. β’ 5 – 11.

Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

Απόστολος εορτής Αποδόσεως Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Φιλιπ. β’ 5 – 11.

Αγαπητοί μου Χριστιανοί,   

H Εκκλησία ολοκληρώνει σήμερα τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η Απόδοση της εορτής δεν αποτελεί απλώς το τέλος μιας πανηγύρεως, αλλά την ευκαιρία να κρατήσουμε μέσα στην καρδιά μας το μήνυμα που μας χάρισε η Εκκλησία όλες αυτές τις ημέρες. Και το μήνυμα αυτό συνοψίζεται στο πρόσωπο της Παναγίας, η οποία έγινε η ζωντανή εικόνα του Χριστού.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Εκκλησία όρισε να διαβάζεται σήμερα ο περίφημος ύμνος της κενώσεως από την προς Φιλιππησίους επιστολή του Αποστόλου των Εθνών. Ο Απόστολος Παύλος δεν μας καλεί πρώτα να θαυμάσουμε τον Χριστό, αλλά να αποκτήσουμε το δικό Του φρόνημα: «Τοῦτο ἐν ὑμῖν ὃ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ». Το φρόνημα του Χριστού είναι η ταπείνωση.

Εκείνος, ενώ ήταν αληθινός Θεός, «ἑαυτὸν ἐκένωσε», προσέλαβε την ανθρώπινη φύση, έγινε δούλος και υπάκουος μέχρι θανάτου, και μάλιστα σταυρικού. Αυτή η κένωση δεν σημαίνει απώλεια της θεότητάς Του, αλλά την άπειρη συγκατάβαση της θείας αγάπης.

Ο Μέγας Βασίλειος ερμηνεύει ότι η ενανθρώπηση αποτελεί το ύψιστο δείγμα της φιλανθρωπίας του Θεού. Γράφει χαρακτηριστικά: «Η προς τους ανθρώπους οικονομία του Σωτήρος είναι επίδειξη της αγαθότητας και της φιλανθρωπίας του Θεού.» Η σωτηρία λοιπόν δεν γεννήθηκε από τη δύναμη, αλλά από την αγάπη που ταπεινώνεται.

Αυτό ακριβώς το φρόνημα συναντούμε και στην Παναγία. Ολόκληρη η ζωή της είναι μία συνεχής θετική απάντηση στον λόγο του Θεού. Δεν προβάλλει δικαιώματα ούτε προσωπικές επιθυμίες. Στον Ευαγγελισμό απαντά με μία μόνο φράση: «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοί κατά τό ρῆμα σου». Εκεί βρίσκεται όλο το μεγαλείο της.

Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι η ταπείνωση αποτελεί το ασφαλέστερο θεμέλιο κάθε αρετής: «Όπως το θεμέλιο προηγείται της οικοδομής, έτσι και η ταπεινοφροσύνη προηγείται κάθε αρετής.»

Η Παναγία δεν έγινε ανώτερη από όλους επειδή ζήτησε δόξα. Έγινε δοχείο της θείας χάριτος επειδή άδειασε ολοκληρωτικά από τον εαυτό της. Γι' αυτό και η πορεία της ακολουθεί την πορεία του Υιού της.

Ο Χριστός ταπεινώνεται και γι' αυτό «ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε». Η Παναγία ταπεινώνεται και γι' αυτό δοξάζεται περισσότερο από κάθε άλλο ανθρώπινο πρόσωπο. Η Κοίμησή της δεν είναι ήττα απέναντι στον θάνατο αλλά μετάβαση στη ζωή, γιατί εκείνος που κατοίκησε στα σπλάχνα της νίκησε ήδη τον θάνατο. Ο Απόστολος Παύλος όμως δεν γράφει αυτά τα λόγια μόνο για να θαυμάζουμε το έργο του Χριστού. Τα γράφει για να αλλάξει ο τρόπος ζωής μας.

Η εποχή μας προβάλλει ως ιδανικό την αυτοπροβολή. Ο άνθρωπος καλείται συνεχώς να φαίνεται, να επιβάλλεται, να ξεχωρίζει, να διεκδικεί. Η επιτυχία μετριέται με αριθμούς, εικόνες και δημόσια αναγνώριση.

Το Ευαγγέλιο όμως μας αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική κλίμακα αξιών. Ο Μέγας Βασίλειος γράφει: «Μη ζητείς να γίνεις μεγάλος, αλλά να γίνεις ταπεινός· γιατί η ταπείνωση ανεβάζει τον άνθρωπο εκεί όπου δεν μπορεί να τον οδηγήσει καμία ανθρώπινη δόξα.»

Αυτή είναι η μεγάλη ανατροπή του Ευαγγελίου. Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει αδυναμία, ο Θεός βλέπει δύναμη. Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει απώλεια, ο Θεός χαρίζει πληρότητα. Εκεί όπου ο άνθρωπος αδειάζει από τον εγωισμό του, γεμίζει από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Η Παναγία είναι η πιο πειστική απόδειξη αυτής της αλήθειας. Δεν έκανε θαύματα όσο ζούσε. Δεν δίδαξε δημόσια. Δεν κατείχε αξιώματα. Κι όμως έγινε «τιμιωτέρα τῶν Χερουβίμ καί ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ», γιατί έζησε απόλυτα το φρόνημα του Χριστού.

Αδελφοί μου,

Η Απόδοση της εορτής Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μάς καλεί να μη μείνει η τιμή προς την Παναγία μόνο σε ύμνους και άνθη. Η μεγαλύτερη τιμή προς το πρόσωπό της είναι να μιμηθούμε την υπακοή, την ταπείνωση και την εμπιστοσύνη της στον Θεό. Ας ζητήσουμε λοιπόν από την Παναγία να μας διδάξει το φρόνημα του Υιού της. Να μας μάθει να λέμε καθημερινά το δικό μας «γένοιτό μοι». Και τότε θα γευθούμε και εμείς τη χαρά της Αναστάσεως, γιατί ο δρόμος της ταπεινώσεως είναι πάντοτε ο δρόμος της δόξας. Αμήν.

Μετά πατρικών ευχών

 

Ο Μητροπολίτης

 

† Ο Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος Κύριλλος