Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026 Απόστολος των Αγίων Αναργύρων, Α’ Κορ. ιβ’ 27 – ιγ’ 7.

Αγαπητοί μου Χριστιανοί,

Το σημερινό Αποστολικό ανάγνωσμα από την Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή, το οποίο αναγινώσκεται προς τιμήν των Αγίων και θαυματουργών ιατρών Αναργύρων, μάς αποκαλύπτει ένα από τα πιο όμορφα και συγχρόνως μυστικά της Εκκλησίας. Ο Απόστολος Παύλος λέγει: «Ὑμεῖς δέ ἐστε σῶμα Χριστοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους».

Η Εκκλησία είναι Σώμα Χριστού. Και όπως στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν πολλά μέλη, τα οποία δεν επιτελούν όλα την ίδια λειτουργία, αλλά όλα είναι απαραίτητα για τη ζωή του σώματος, έτσι και μέσα στην Εκκλησία υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές κλήσεις, διαφορετικά χαρίσματα και διαφορετικές διακονίες. Ο ένας έχει το χάρισμα της διδασκαλίας. Ο άλλος της διακονίας. Ο ένας μπορεί να οργανώσει, ο άλλος να παρηγορήσει. Ο ένας έχει ιδιαίτερη δύναμη στην προσευχή, ο άλλος στη φιλανθρωπία. Άλλος μπορεί να προσφέρει υλικά και άλλος μπορεί να προσφέρει απλώς τον χρόνο, το χαμόγελο, την παρουσία και την αγάπη του. 

Και εδώ βρίσκεται η σοφία του Θεού: δεν έδωσε σε όλους τα ίδια χαρίσματα. Γιατί; Για να μην μπορέσει κανείς να πει: «Δεν έχω ανάγκη κανέναν». Εάν όλοι είχαν ακριβώς τα ίδια χαρίσματα, δεν θα υπήρχε κοινωνία, αλλά αυτάρκεια. Ο Θεός, όμως, θέλει να μας οδηγήσει από την αυτάρκεια στην κοινωνία, από το «εγώ» στο «εμείς», από την ατομικότητα στην ενότητα του Σώματος του Χριστού.

Ο Μέγας Βασίλειος επιμένει ιδιαίτερα σε αυτή την αλήθεια. Στη διδασκαλία του για την κοινωνία και την προσφορά, μας δείχνει ότι όσα έχουμε δεν είναι αποκλειστικά δικά μας, αλλά μας εμπιστεύθηκε ο Θεός για να υπηρετήσουμε και τους άλλους. Ο πλούτος, η γνώση, η ικανότητα, η δύναμη, η θέση, ακόμη και ο χρόνος μας, μπορούν να γίνουν είτε ευλογία είτε πειρασμός, ανάλογα με τον τρόπο που τα χρησιμοποιούμε. Ό,τι έχουμε είναι δωρεά. Και ό,τι είναι δωρεά δεν μας δόθηκε για να το κλείσουμε μέσα στον εαυτό μας, αλλά για να το μετατρέψουμε σε προσφορά.

Αυτό ακριβώς βλέπουμε σήμερα στους Αγίους Αναργύρους, Κοσμά και Δαμιανό. Ο Θεός τούς χάρισε την διαύγεια να σπουδάσουν την επιστήμη της ιατρικής. Είχαν γνώση, είχαν ικανότητα, είχαν ένα ιδιαίτερο χάρισμα. Θα μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν για πλούτο, για κοινωνική καταξίωση, για προσωπική προβολή. Εκείνοι όμως έκαναν κάτι εντελώς διαφορετικό: έκαναν το χάρισμά τους διακονία. Έγιναν «Ανάργυροι». Δεν θεράπευαν για να πάρουν χρήματα. Δεν έκαναν την ανάγκη του ανθρώπου ευκαιρία προσωπικού κέρδους. Δεν μετέτρεψαν τον πόνο του άλλου σε οικονομική συναλλαγή. Έκαναν την επιστήμη τους έκφραση αγάπης.

Και έτσι καταλαβαίνουμε καλύτερα γιατί ο Απόστολος Παύλος, αμέσως μετά την αναφορά στα χαρίσματα, μιλά για την αγάπη. «Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται· ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ· ἡ ἀγάπη οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται». Μας λέει δηλαδή ο Απόστολος: μπορείς να έχεις χάρισμα, αλλά αν δεν έχεις αγάπη, το χάρισμά σου μπορεί να γίνει αφορμή υπερηφανείας. Μπορείς να έχεις γνώση, αλλά χωρίς αγάπη η γνώση γίνεται αλαζονεία. Μπορείς να έχεις δύναμη, αλλά χωρίς αγάπη η δύναμη γίνεται εξουσιασμός. Μπορείς να έχεις χρήματα, αλλά χωρίς αγάπη ο πλούτος γίνεται εγωισμός. Το χάρισμα από μόνο του δεν αγιάζει τον άνθρωπο. Τον αγιάζει ο τρόπος με τον οποίο το προσφέρει.

Και εδώ βρίσκεται μια μεγάλη ανάγκη της εποχής μας. Ζούμε σε μια κοινωνία που συχνά μας μαθαίνει να συγκρίνουμε. Ποιος έχει περισσότερα; Ποιος είναι πιο επιτυχημένος; Ποιος έχει ευρεία αναγνώριση; Ποιος έχει περισσότερη δύναμη, περισσότερες γνωριμίες, περισσότερη προβολή; Και δυστυχώς, ακόμη και μέσα στον εκκλησιαστικό χώρο υπάρχει ο πειρασμός της σύγκρισης: «Γιατί εκείνον τον πρόσεξαν; Γιατί εκείνον τον επαίνεσαν; Γιατί εκείνος έχει αυτή τη θέση; Γιατί εκείνος έχει αυτό το χάρισμα;»

Όμως η Εκκλησία δεν είναι χώρος ανταγωνισμού χαρισμάτων. Είναι χώρος συνθέσεως χαρισμάτων. Το μάτι δεν ανταγωνίζεται το χέρι. Το χέρι δεν ζηλεύει το αυτί. Το αυτί δεν αισθάνεται κατώτερο από το πόδι. Όλα υπάρχουν για να υπηρετούν τη ζωή ολόκληρου του σώματος. Έτσι και στην Εκκλησία. Δεν χρειάζεται να γίνω κάποιος άλλος. Χρειάζεται να γίνω αυτό που ο Θεός με κάλεσε να γίνω. Να ανακαλύψω το χάρισμά μου, να το καλλιεργήσω με ταπείνωση και να το προσφέρω με αγάπη.

Και τότε συμβαίνει κάτι θαυμαστό: το προσωπικό χάρισμα γίνεται εκκλησιαστικό χάρισμα. Αυτό που έχω εγώ γίνεται ευλογία για τον άλλον. Και αυτό που έχει ο άλλος γίνεται ευλογία για μένα. Αυτό είναι το μυστήριο της Εκκλησίας. Δεν σωζόμαστε μόνοι μας. Σωζόμαστε μέσα στο Σώμα του Χριστού, μαζί με τους άλλους. Γι’ αυτό και «το διάφορο» των χαρισμάτων δεν είναι πρόβλημα. Πρόβλημα είναι η απουσία της αγάπης.

Οι Άγιοι Κοσμάς Δαμιανός δεν μας διδάσκουν απλώς να θαυμάζουμε το χάρισμά τους. Μας διδάσκουν να ρωτήσουμε τον εαυτό μας: Τι μου έδωσε ο Θεός και τι κάνω εγώ με αυτό; Μου έδωσε λόγο; Ας τον κάνω λόγο παρηγοριάς. Μου έδωσε γνώση; Ας τη χρησιμοποιήσω για να βοηθήσω. Μου έδωσε οικονομική δυνατότητα; Ας τη μετατρέψω σε ελεημοσύνη. Μου έδωσε χρόνο; Ας τον προσφέρω σε έναν άνθρωπο που με χρειάζεται. Μου έδωσε δυνατότητα να υπηρετώ την Εκκλησία; Ας υπηρετήσω χωρίς να ζητώ αναγνώριση. Μου έδωσε το χάρισμα της προσευχής; Ας προσεύχομαι και για εκείνον που δεν μπορεί να προσευχηθεί. Γιατί, τελικά, αυτό που έχει αξία μπροστά στον Θεό δεν είναι πόσο μεγάλο είναι το χάρισμά μας, αλλά πόση αγάπη βάλαμε μέσα σε αυτό.

Ο Μέγας Βασίλειος και όλοι οι Άγιοι μας δείχνουν έναν τρόπο ζωής όπου ο άνθρωπος δεν ρωτά συνεχώς «τι θα πάρω;», αλλά «τι μπορώ να προσφέρω;». Και αυτή είναι η λογική του Ευαγγελίου. Αυτό έκαναν οι Άγιοι Ανάργυροι. Και γι’ αυτό τα χαρίσματά τους δεν χάθηκαν. Έγιναν αιώνια μαρτυρία της αγάπης του Θεού.

Ας παρακαλέσουμε, λοιπόν, σήμερα τους Αγίους Αναργύρους να μας βοηθήσουν να αναγνωρίσουμε τα χαρίσματα που ο Θεός έβαλε μέσα μας, να απαλλαγούμε από τη ζήλεια και τη σύγκριση και να μάθουμε να χαιρόμαστε με το χάρισμα του άλλου. Αμήν. Γένοιτο.

Μετά πατρικών ευχών

Ο Μητροπολίτης

† Ο Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος Κύριλλος