Ἡ Ἁγία Ὁσιομάρτυς Φιλοθέη ἡ Ἀθηναία

filo8eh

Ἡ Ἁγία Φιλοθέη γεννήθηκε τὸ ἔτος 1522 μ.Χ. στὴν τουρκοκρατούμενη τότε Ἀθῆνα ἀπὸ εὐσεβεῖς γονεῖς, τὸν Ἄγγελο Μπενιζέλο καὶ τὴ Συρίγα Παλαιολογίνας, γόνο τῆς ἱστορικῆς βυζαντινῆς οἰκογένειας. Ἡ μητέρα της δὲν μποροῦσε νὰ τεκνοποιήσει καὶ ἀπέκτησε τὴν Ἁγία μετὰ ἀπὸ θερμὴ καὶ συνεχῆ προσευχὴ στὸ Θεὸ καὶ τὴν Παναγία.

Τὸ πατρικὸ σπίτι τῆς Ρεβούλας ἢ Ρηγούλα (Παρασκευούλα), ὅπως ἦταν τὸ κοσμικό της ὄνομα, βρισκόταν ἐκεῖ ποὺ σήμερα ὑψώνεται τὸ μέγαρο Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, γι’ αὐτὸ ἄλλωστε, ἡ ὁδὸς αὐτὴ ὀνομάζεται ὁδὸς Ἁγίας Φιλοθέης.

Οἱ γονεῖς της, μαζὶ μὲ τὴν χριστιανικὴ ἀνατροφή, ἔδωσαν στὴν μοναχοκόρη τοὺς κόρη καὶ κάθε δυνατή, γιὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, μόρφωση. Ἔτσι ἡ Ρηγούλα προτοῦ γίνει μοναχή, ὅσο αὔξανε κατὰ τὴν σωματικὴ ἡλικία, «τόσο προέκοπτε καὶ κατὰ τὴν ψυχή», ὅπως λέει τὸ συναξάρι της.

Σὲ ἡλικία 14 ἐτῶν οἱ γονεῖς της ἀποφάσισαν νὰ τὴν παντρέψουν μὲ τὸν κατὰ πολὺ μεγαλύτερό της Ἀνδρέα Χειλά, ὁ ὁποῖος ἀνῆκε σὲ ἀρχοντικὴ οἰκογένεια τῆς Ἀθήνας. Ἦταν ἕνας γάμος ἐνάντια στὴ θέλησή της, ποὺ διήρκεσε τρία χρόνια, ἔπειτα ἡ Ρεβούλα ἔμεινε χήρα. Στὰ 17 της χρόνια ἦταν ὄμορφη, πάμπλουτη, καταγόμενη ἀπὸ δυὸ ἀρχοντικὲς καὶ σημαντικὲς οἰκογένειες, μορφωμένη καὶ ἐλεύθερη. Οἱ σημαντικότερες οἰκογένειες τῆς Ἀθήνας τὴν διεκδικοῦσαν γιὰ νύφη τους. Οἱ γονεῖς της τὴν πίεζαν ἔντονα νὰ συνάψει δεύτερο γάμο, ὅμως αὐτὴ τὴ φορὰ ἡ Ρεβούλα δὲν εἰσάκουσε τὴν ἐπιθυμία τῶν γονέων της, δηλώνοντας ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἀκολουθήσει ἀσκητικὴ ζωή. Ἔτσι, μετὰ τὸ θάνατο τῶν γονιῶν της, ἀφιερώθηκε ἐξ ὁλοκλήρου στὸν Χριστό, ἔγινε μοναχὴ καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Φιλοθέη.

Ἀρχικά, μετὰ ἀπὸ ἐντολὴ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα τοῦ Πρωτόκλητου, τὸν ὁποῖο εἶχε δεῖ σὲ ὅραμα, οἰκοδόμησε ἕνα γυναικεῖο μοναστῆρι μὲ ἀρκετὰ κελιά, στὸ ὁποῖο καὶ ἔδωσε τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου γιὰ νὰ τὸν τιμήσει. Στὸ μοναστῆρι πρόσθεσε καὶ ἄλλα ἀναγκαῖα οἰκοδομήματα καὶ ἐκτάσεις καὶ τὸ προικοδότησε μὲ μετόχια καὶ ὑποστατικά.

Στὸ κοινόβιο αὐτὸ εἰσῆλθε πρώτη ὡς Ἡγουμένη μαζὶ μὲ ἄλλες μοναχές, κόρες ἐπιφανῶν οἰκογενειῶν τῆς Ἀθήνας. Ἡ ἵδρυσή του πρέπει νὰ τοποθετηθεῖ περὶ τὸ 1571. Σὲ αὐτὸ ἐγκαταβιοῦσαν περὶ τὶς 150 μοναχές, ἀνάμεσα στὶς ὁποῖες καὶ μερικὲς ἐκχριστιανισμένες μουσουλμάνες, ἀλλὰ καὶ Κύπριοι σκλάβοι μετὰ τὴν πτώση τῆς Κύπρου στοὺς ὀθωμανοὺς τὴν ἴδια περίοδο.

Τὸ μοναστῆρι αὐτὸ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα σῳζόταν στὴν Ἀθῆνα, μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἐπὶ πολλὰ ἔτη μετὰ τὴν κοίμηση τῆς Ἁγίας. Τὸ μοναστῆρι σεμνυνόταν καὶ ἐγκαλλωπιζόταν μὲ τὸ θησαυρὸ τοῦ τιμίου καὶ ἁγίου λειψάνου τῆς Ἁγίας, τὸ ὁποῖο ἦταν ἀποθησαυρισμένο καὶ ἀποτεθειμένο στὸ δεξιὸ μέρος τοῦ Ἱεροῦ Βήματος, ὅπου καὶ τὸ ἀσπάζονταν μὲ εὐλάβεια ὅλοι οἱ Χριστιανοί. Τὸ τίμιο λείψανο τῆς Ἁγίας σκορποῦσε εὐωδία, γεγονὸς ποὺ ἀποτελοῦσε ἐμφανῆ μαρτυρία καὶ ἀπόδειξη τῆς ἁγιότητας αὐτῆς.

Τὸ παράδειγμά της, λοιπόν, νὰ ἀφιερωθεῖ στὸν Χριστό, τὸ ἀκολουθοῦν καὶ ἄλλες νέες. Ἡ Ὁσία, παρὰ τὶς ἀντιδράσεις τῶν Τούρκων, οἰκοδομεῖ διάφορα φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, νοσηλευτήρια, ὀρφανοτροφεῖα. Διδάσκει μὲ τὰ λόγια καὶ μὲ τὴ ζωή της. Στηρίζει τοὺς πονεμένους σκλάβους μὲ τὴν προσευχή της. Ἰδιαίτερες εἶναι οἱ φροντίδες της γιὰ νὰ σώσει ἀπὸ τὸν ἐξισλαμισμὸ ἢ τὴν ἁρπαγὴ ἀπὸ τὸν κατακτητή, τὶς νέες Ἑλληνίδες. Τὸ ἔργο της ξεπέρασε τὰ ὅρια τῆς Ἀθήνας καὶ ἔγινε γνωστὸ σὲ ὅλη τὴν Ἑλλάδα.

Ἡ ὅλη ὅμως δράση τῆς Ἁγίας Φιλοθέης ἐξαγρίωσε κάποτε τοὺς κατακτητές. Τὴ νύχτα τῆς 2ας  πρὸς 3ης Ὀκτωβρίου  1588, κατὰ τὴ διάρκεια ἱερῆς ὁλονυχτίας ποὺ ἐπιτελοῦσαν οἱ μοναχὲς πρὸς τιμὴ τοῦ Ἁγίου Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου (πολιούχου ἁγίου τῆς Ἀθήνας) στὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, οἱ Τοῦρκοι ἐφορμοῦν ἐκ νέου, συλλαμβάνουν τὴ Φιλοθέη καὶ ἔπειτα ἀπὸ βασανιστήρια τὴν ἐγκαταλείπουν ἡμιθανῆ ἔξω ἀπὸ τὴ μονή της.

Ἔξω ἀπὸ τὸ ναό, στὰ δεξιά τῆς εἰσόδου του, σῴζεται ἡ κολόνα, ὅπου ἡ Φιλοθέη δέθηκε καὶ μαστιγώθηκε. Οἱ μοναχές της τὴν μετέφεραν στὴν κρύπτη της στὴν Καλογρέζα. Ἐκεῖ ἡ Φιλοθέη ὑποκύπτει στὰ τραύματά της στὶς 19 Φεβρουαρίου 1589.

Στὸ μέρος ὅπου παρέδωσε τὸ πνεῦμα της, στὴν περιοχὴ τῆς Καλογρέζας, ὑψώνεται ὁ Ἱερός Ναός τῆς Ἁγίας Φιλοθέης, ἐνῷ τὸ ὄνομά της φέρει καὶ ὁλόκληρο τὸ γνωστὸ προάστιο τῶν Ἀθηνῶν, ἡ Φιλοθέη.

Εἴκοσι ἡμέρες μετὰ ἀπὸ τὴν κοίμηση τῆς Ἁγίας, ὁ τάφος της εὐωδίαζε. Ἀκόμη, ὅταν μετὰ ἀπὸ ἕνα ἔτος ἔγινε ἡ ἀνακομιδή, τὸ τίμιο λείψανό της βρέθηκε σῶο καὶ ἀκέραιο.

Ἡ Φιλοθέη ἀνακηρύχθηκε Ἁγία ἐπὶ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Ματθαίου B΄ (1595 – 1600 μ.Χ.).

 Ἀπολυτίκιον

Ἦχος πλ. α΄. Τὸν συνάναρχον Λόγον
Ἀθηναίων ἡ πόλις ἡ περιώνυμος Φιλοθέην τιμᾷ τὴν ὁσιομάρτυρα καὶ ἀσπάζεται αὐτῆς τὸ θεῖον λείψανον, ὅτι ἐβίωσε σεμνῶς καὶ μετήλλαξε τὸ ζῆν ἀθλήσει καὶ μαρτυρίῳ, καὶ πρεσβεύει πρὸς τὸν Σωτῆρα, διδόναι πᾶσι τὸ θεῖον ἔλεος.


Εκτύπωση   Email