Λόγος εἰς τοὺς Ἀρχαγγέλους Μιχαὴλ καὶ Γαβριήλ

ta3iarxes

                                                                      Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

Ἂν ἴσως, ἀγαπητοί μου Πατέρες καὶ ἀδελφοί, ἤθελε δοθῆ εἰς ἐμέ τὸν ταπεινὸν τὸ χάρισμα τοῦτο, τὸ νὰ ἀποκτήσω δηλαδὴ μίαν γλῶσσαν ἀπὸ έκείνας ὅπου ἔχουσιν οἱ Ἄγγελοι, ὡς λέγει ὁ τοῦ Χριστοῦ Ἀπόστολος Παῦλος, ἐὰν ταῖς γλώσσας τῶν Ἀγγέλων λαλῶ, βέβαιον καὶ ἀκόλουθο ἦταν ὅτι μὲ τὴν ἀγγελικὴν αὐτὴν γλῶσσαν ἤθελε δυνηθῶ νὰ ἐγκωμιάσω κατ’ ἀξία τὸν Μιχαὴλ καὶ τὸν Γαβριήλ, τοὺς Ἀρχαγγέλους τοῦ Κυρίου∙ διότι φυσικῷ τῷ τρόπῳ, κάθε ὅμοιον μὲ τὸ ὅμοιον πάλιν δύναται νὰ ἐπαινεθῆ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους νὰ παρασταθῆ. Ἀνίσως καὶ εἶχα μίαν ἀπὸ τάς πύρινους καὶ ἀῢλους ἐκείνας γλώσσας ὅπου ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἱεροὺς καὶ θείους Ἀποστόλους, πρεπόντως ἤθελε λαλήσω τὰ ὑπερφυσικὰ ἐγκώμια τῶν πύρινων καὶ ἄυλων Ἀρχιστρατήγων.

 Ὁ Ἀρχάγγελος Μιχαὴλ ἔρχεται νὰ εἶναι ὁ ἐξαίρετος Ἄγγελος τῆς τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνης, διότι αὐτὸν βλέπομεν νὰ μεταχειρίζηται ὑπηρέτη εἰς τὸ νὰ παιδεύη μὲν καὶ νὰ σωφρονίζη τοὺς κακούς, νὰ φυλάττη δὲ καὶ νὰ ὑπερασπίζηται τοὺς καλούς∙ καθὼς τοῦτο εἶναι φανερὸ καὶ ἀπὸ πολλὰ ἄλλα μέρη τῆς θείας Γραφῆς καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸν θάνατον μὲν ὅπου ἔδωκεν ὁ Μιχαὴλ εἰς τὰ πρωτότοκα τῶν Αἰγυπτίων, διαφύλαξιν δὲ καὶ ζωὴν εἰς τὰ πρωτότοκα τῶν Ἑβραίων.

Ὁ δὲ Ἀρχάγγελος Γαβριὴλ φαίνεται νὰ εἶναι ὁ ἐξαίρετος Ἄγγελος τῆς ἀγαθότητας καὶ εὐσπλαχνίας τοῦ Θεοῦ, διότι αὐτὸν βλέπομεν νὰ μεταχειρίζηται ὑπηρέτη, ὅταν ἔχη νὰ κάμη εἰς τινάς καμμιὰν ἐξαίρετον εὐσπλαγχνίαν καὶ ἔλεος∙ καθὼς καὶ τοῦτο ὁμοίως εἶναι φανερὸ καὶ ἀπὸ ἄλλα πολλά, μάλιστα δὲ ἀπὸ τὰ ἀγαθὰ εὐαγγέλια ὀποῦ ἔφερε εἰς τὸν κόσμον ὁ Γαβριήλ, τοῦ μεγάλου ἐλέους τῆς ἐλεύσεως τοῦ Χριστοῦ.

Τρία εἶναι τὰ ἐξαίρετα καὶ μεγαλύτερα ἔργα ὀποῦ ἔκαμε ὁ Θεός: πρῶτον ἡ δημιουργία τοῦ νοητοῦ κόσμου, δεύτερον ἡ δημιουργία τοῦ αἰσθητοῦ κόσμου καὶ τρίτον ἡ ἔνσαρκος οἰκονομία τοῦ Θεοῦ Λόγου. Καὶ εἰς τὰ τρία ταῦτα πρώτους καὶ ἐξαίρετους ὑπηρέτας μεταχειρίζεται τὸν Μιχαὴλ καὶ τὸν Γαβριήλ.

Δημιουργεῖ πρῶτον ὁ Θεὸς τὸν νοητὸ κόσμο ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι, ἤτοι τὸν ἐμπύρινον λεγόμενον οὐρανόν, καὶ τὸν γεμίζει, ὡσὰν ἀπὸ τόσα λαμπρότατα ἄστρα, ἀπὸ τὰ μυριάριθμα πλήθη τῶν ἀῢλων Ἀγγέλων, τὸν στολίζει ἀπὸ τάς τρεῖς τριαδικάς Ἱεραρχίας: τῶν Θρόνων, Χερουβεὶμ καὶ Σεραφείμ τῶν Κυριοτήτων, Δυνάμεων καὶ Ἐξουσιῶν τῶν Ἄρχων, Ἀρχαγγέλων καὶ Ἀγγέλων καὶ ἐπάνω εἰς ὅλα ταῦτα τὰ ἐννέα τάγματα κατασταίνει πρώτους ἡγεμόνας καὶ διδασκάλους τὸν Μιχαὴλ καὶ τὸν Γαβριήλ. 

Ὁ Μιχαήλ, μὲ τὸ νὰ ἐστάθη εὐγνωμονέστατος δοῦλος τοῦ Θεοῦ Παντοκράτορας, ἔκαμε νοητὸ πόλεμον εἰς τὸν Οὐρανόν μὲ τὸν ἀποστάτη διάβολο καὶ τοὺς ἀγγέλους του, ὅταν ὑπερηφανεύθηκαν κατὰ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος καὶ ἐκρήμνισεν αὐτοὺς εἰς τὰ καταχθόνια τῆς γῆς, καθὼς εἶναι γεγραμμένον εἰς τὴν Ἱερὰν Ἀποκάλυψιν: Καὶ ἔγενετο πόλεμος ἐν τῷ οὐρανῷ ὁ Μιχαὴλ καὶ οἱ Ἄγγελοι αὐτὸν πολέμησαν μετὰ τοῦ δράκοντος… καὶ ἐβλήδη ὁ δράκων ὁ μέγας, ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος, ὁ καλούμενος διάβολος καὶ ὁ σατανᾶς, ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένη ὅλην, ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν, καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ ἐβλήθησαν. Ὅθεν διὰ τὴν μεγάλην ἀνδραγαθία ταύτην ὅπου ἔκαμε κατεστάθη πρῶτος ἐπάνω εἰς ὅλα τὰ ἐννέα τάγματα τῶν Ἀγγέλων καὶ τοὺς δίδαξε νὰ φυλάττουν πρὸς τὸν Θεὸν εὐγνωμοσύνη, ὑπακοή, ταπείνωσιν καὶ διαμονὴ μετ’ αὐτοῦ παντοτινὴ καὶ ἀχώριστο.

Ὁ δὲ Γαβριήλ, μὲ τὸ νὰ ἐνεπιστεύθη μόνος ἀπὸ ὅλους τούς ἄλλους Ἀγγέλους τὸ μυστήριον τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας, καθὼς λέγει ὁ θεῖος Χρυσόστομος∙ σὺν αὐτῷ δὲ καὶ οἱ εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸ μελῳδοὶ σοὶ μόνῳ θαρρῶν τὸ μυστήριον καὶ ἔγινε ὁ πρῶτος καὶ ἐξαίρετος τούτου ὑπηρέτης ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἔως τέλους, κατεστάθη καὶ ὁ πρῶτος ἡγεμὼν καὶ διδάσκαλος ὅλων τῶν ἀγγελικῶν ταγμάτων, ἔως καὶ αὐτῶν τῶν ἀνωτάτων Χερουβεὶμ καὶ Σεραφείμ, καὶ τοὺς δίδαξε ὅλους τούς ἀπόκρυφους λόγους καὶ γνώσεις ὀποῦ μέσα εἰς τὸ βάθος τοῦ μυστηρίου τούτου σκεπάζονται.

 

Ὅτι δὲ ὁ Γαβριὴλ ἐστάθη πρῶτος εἰς ὅλα τὰ ἐννέα τάγματα καὶ ἐκ τούτου εἶναι φανερό: Εἶναι κοινὴ δόξα τῆς Ἐκκλησίας καὶ μάλιστα καὶ τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαὰκ ὅτι ἀπὸ τὸν Χριστὸν λαμβάνουσι κάθε φωτισμὸ ὅλαι αἱ τάξεις τῶν Ἀγγέλων, ἀναβαίνοντας κατὰ Παῦλον ὑπεράνω πάσης Ἀρχῆς καὶ Ἐξουσίας καὶ Δυνάμεως καὶ παντὸς ὀνόματος ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι ὀνομαζόμενου. Ὁμοίως εἶναι κοινὴ δόξα ὅτι ἀπὸ τὴν Θεοτόκο, ἀνωτέρα οὖσα τῶν Σεραφεὶμ ἀσυγκρίτως, πᾶσαι φωτίζονται αἱ Ἀγγελικαί τάξεις, ὡς μάλιστα τοῦτο λέγει ὁ Θεσσαλονίκης Γρηγόριος (λόγος πρῶτος εἰς τὰ ΕΙΣΟΔΙΑ καὶ λόγος εἰς τὴν Κοίμησιν). Ἐπειδὴ δὲ πλησιέστερος τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Θεοτόκου ἄλλος δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν Γαβριήλ, λοιπὸν δι’ αὐτοῦ φωτίζονται πάσαι αἱ τῶν Ἀγγέλων τάξεις.

Τοιουτοτρόπως καὶ οἱ δύο ὁμοῦ Ἀρχάγγελοι, ὁ Μιχαὴλ καὶ ὁ Γαβριήλ, μὲ τὸ ἱερὸν αὐτὸ καὶ τελειοποιὸν μάθημα τῆς ἁγίας ταπεινώσεως ὅπου παρέδωκαν εἰς ὅλους τούς Ἀγγέλους, τοὺς τελείωσαν καὶ τοὺς ἔκαμαν νὰ εἶναι ὄχι μόνον δυσκίνητοι εἰς τὸ κακόν, καθὼς ἦταν προτήτερα κατὰ τὸν Θεολόγο Γρηγόριο , ἀλλὰ καὶ παντί ἀκίνητοι εἰς τὴν κακίαν καὶ ἄτρεπτοι, ὡς λέγει ὁ μέγας τῆς Θεσσαλονίκης Γρηγόριος καὶ ὁ ἱερὸς Νικήτας καὶ ὁ σχολιαστῆς Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου .

Ὁ θεῖος Γαβριὴλ δὲν ἔλειπε  νὰ εὐαγγελίζηται τὰ χαροποιὰ μηνύματα τῆς γεννήσεως πολλῶν στείρων πρὸ νόμου καὶ μετὰ τὸν νόμον, τώρα δὲ νὰ σαφηνίζη εἰς τοὺς Προφῆτας τάς ἀποκαλύψεις καὶ ὁράματα ὅπου ἔβλεπον καὶ διὰ τούτων πάντων νὰ τοὺς ὁδηγῆ εἰς τὴν πίστιν τοῦ ἐλευσομένου Μεσσία∙ καθὼς καὶ ὀνομαστὶ φέρεται ὁ Γαβριὴλ εἰς τὴν θείαν Γραφὴν ὅτι συνέστησε φανερότατα εἰς τὸν Προφήτη Δανιὴλ ὄχι μόνον πὼς ἔχει νὰ γεννηθεῖ καὶ νὰ σταυρωθεῖ ὁ Χριστός, ἀλλὰ καὶ εἰς πόσους χρόνους ἔχουν ταῦτα νὰ γίνουν.

Ὁ θεῖος Μιχαὴλ θέλουσιν τίνες ὅτι αὐτὸς νὰ ἦταν ὃ Ἄγγελος ὅπου ἐνίσχυσε καὶ δυνάμωσε τὸν Ἰησοῦν ἀγωνιώντα διὰ τὸ πάθος, ὡς λέγει ὁ ἱερὸς Λουκᾶς: ᾖλθε ᾂπ’ οὐρανοῦ Ἄγγελος ἐνισχύων αὐτόν, συμπεραίνοντας τοῦτο ἀπὸ τὴν ὀνομασία του, ἐπειδὴ Μιχαὴλ θέλει νὰ εἰπεῖ «δύναμις Θεοῦ»∙ δύναμις δὲ καὶ ἰσχὺς εἶναι τὸ αὐτό. Αὐτὸς σὺν τῷ Γαβριὴλ εὐηγγέλισε τὴν Ἀνάστασιν εἰς τάς Μυροφόρας, ὡς λέγει ὁ Δαμασκηνὸς Ἰωάννης εἰς τὸν τῶν Ἀρχαγγέλων κανόνα. Αὐτὸς σὺν τῷ Γαβριὴλ προεῖπε εἰς τοὺς Μαθητάς τὴν ἔλευσιν Χριστοῦ τοῦ ἀναληφθέντος. Αὐτὸς λέγουσι νὰ λύτρωσε τὸν Ἀπόστολο Πέτρο ἀπὸ τὴν φυλακὴν καὶ ἐπέταξε τὸν Ἡρῴδη καὶ ἔγινε σκωληκόβρωτος. Εἴδετε τώρα πὼς ὁ Μιχαὴλ καὶ ὁ Γαβριὴλ ἐστάθησαν οἱ δυὸ ἐξαίρετοι ὑπηρέται τῶν ἐξαίρετων ἐνεργειῶν καὶ ἔργων τοῦ Θεοῦ;

Ἂλλ’ ὦ ὑπερένδοξοι Μιχαὴλ καὶ Γαβριήλ, τὰ γλυκύτατα παρὰ πάσιν Ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις καὶ πράγματα καὶ ὀνόματα∙ οἱ τῆς δικαιοσύνης τοῦ Θεοῦ καὶ ἀγαθότητας Ἄγγελοι∙ οἱ τῶν ἐξαίρετων ἔργων τοῦ Θεοῦ ὑπηρέται ἐξαίρετοι∙ οἱ δύο ἀργυροχρυσοπτέρυγοι ἀετοὶ∙ οἱ τῆς ζωαρχικῆς Τριάδος δυὸ μέγιστοι Ἀρχιστράτηγοι- οἱ μὲ ὄμμα ἀκλινὲς βλέποντες τὸ ἄκτιστον φῶς τῆς τρισηλίου Θεότητας∙ οἱ τοῦ Βασιλέως τῶν βασιλέων καὶ Κυρίου τῶν κυρίων δυὸ ἀρχισατράπαι καὶ πρῶτο σύμβουλοι οἱ τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ σωματοφύλακες ἄμεσοι∙ Σᾶς παρακαλοῦμεν δουλικῶς νὰ μὴ λήψη ἀφ’ ἡμῶν ἡ πατρικὴ πρόνοιά σας, ἂλλ’ ὡς συμπαθέστατοι καὶ εὐσπλαγχνικώτατοι, πλησιάζετε πάντοτε εἰς ἡμᾶς καὶ περιτειχίζετέ μας, διὰ νὰ μᾶς γεμίζητε ἀπὸ θεωρίας ἁγίας καὶ πνευματικᾶς ἐννοίας καὶ διὰ νὰ φεύγωσιν ἀπὸ ἡμᾶς ἐξ αἰτίας τοῦ πλησιασμοῦ σας ὅλοι οἱ πονηροὶ καὶ αἰσχροὶ λογισμοὶ καὶ ἁπλῶς ὅλοι οἱ ἀόρατοι καὶ ὁρατοὶ ἐχθροὶ ὀποῦ μᾶς πειράζουσιν ἐπειδὴ τοιαύτας χάριτας προξενεῖτε, ὀποῦ καὶ ἂν πλησιάστε. Λέγει γὰρ ὁ ἅγιος Μᾶρκος ὃ ἀσκητὴς: Ὅταν οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι πλησιάσωσιν ἡμῖν, πληροῦσιν ἡμᾶς θεωρίας πνευματικῆς. Ὁμοίως καὶ ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ∙ Ὅτε οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι σὲ πλησιάσωσι περιτειχίζοντες, πάντες οἱ πειράζοντες ἀποστήσονται. Καὶ ἐπειδὴ οἱ θεολογοῦντες λέγουσι ὅτι ὅσα χαρίζουσιν οἱ Ἄγγελοι εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐν τῇ παρούσῃ ζωῇ, μὴ λείπετε, ὦ θεῖοι Ἀρχάγγελοι, ἀπὸ τοῦ νὰ χαρίζητε ταῦτα καὶ σεῖς εἰς ἡμᾶς, τὰ ὁποῖα εἶναι ταῦτα: πρῶτον, τὸ νὰ διώκετε ἀπὸ τὰ σώματα καὶ ψυχάς μας ὅλας ἐκείνας τάς βλάβας ὁποῦ ἡμποροῦν νὰ μᾶς ἀκολουθήσουν ἀπὸ ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν δεύτερον, τὸ νὰ μᾶς παρακινεῖτε πάντοτε εἰς τὰ καλά, φωτίζοντες τὸν μὲν νοῦν μας μὲ τάς θείας ἐκλάμψεις, γλυκαίνοντες δὲ τὴν θέλησιν καὶ τάς καρδίας μας μὲ τάς θείας χάριτας∙ τρίτον, τὸ νὰ ἐμποδίζητε ἀπὸ ἡμᾶς τάς ὁρμάς καὶ ἐπιβουλάς τῶν δαιμόνων τέταρτον, τὸ νὰ προσφέρητε τάς προσευχάς μας εἰς τὸν Θεόν, ὡς ὁ Ἄγγελος Ραφαὴλ πρόσφερε τὴν προσευχὴν τοῦ Τωβὶτ καὶ οἱ ἐν τῇ Ἀποκαλύψει Ἄγγελοι τάς προσευχᾶς τῶν Ἁγίων πέμπτον, τὸ νὰ πρεσβεύητε πάντοτε εἰς τὸν Θεὸν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἕκτον, νὰ μᾶς παιδεύητε πατρικῶς ἐνίοτε, ὅταν ἀτακτῶμεν, ὄχι δι’ ἐκδίκησιν, καθώς μᾶς παιδεύουν οἱ πονηροὶ δαίμονες, ἀλλὰ διὰ διόρθωσιν καὶ σωφρονισμὸν καὶ τοῦτο γὰρ χάρις λογίζεται εἰς ἠμᾶς.

Καὶ οὕτω παραλαβόντες ἡμᾶς ὁδηγήσατε εἰς τάς αἰωνίους καὶ φωτεινάς τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας σκηνάς, ἵνα δοξολογῶμεν ἀεὶ μεθ’ ὑμῶν τὴν μίαν ἐν Τριάδι Θεότητα, ἧ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ΑΜΗΝ.


Εκτύπωση   Email