ploigisi h3

bottom neo

Theodorakis       Ἀπάντηση στὴν ἐπιστολὴ τοῦ σκοπιανοῦ καλλιτέχνη Μπλαγκόζα Νακόσκι δίνει μέσῳ τῶν ΝΕΩΝ ὁ μουσικοσυνθέτης Μίκης Θεοδωράκης. 

Στὴν ἐπιστολή του, μεταξὺ ἄλλων ἀναφέρει, ὅτι σὲ ὅλη του τὴ ζωὴ ἀπέδειξε πόσο πραγματικὰ ταγμένος εἶναι στὴν ὑπόθεση τῆς εἰρηνικῆς συνύπαρξης τῶν δυὸ λαῶν προσθέτοντας ὄτι «ὅταν ὅμως βλέπω τὴν ὑπόθεση αὐτὴ τῆς εἰρηνικῆς συνύπαρξης τῶν λαῶν μας νὰ γίνεται πρόσχημα στὰ χέρια κάποιων σκοτεινῶν δυνάμεων ποὺ ἐκμεταλλεύονται τοὺς λαοὺς καὶ τὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα νὰ εἶναι νὰ κινδυνεύει αὐτὴ τὴ στιγμὴ ἡ ἐδαφικὴ ἀκεραιότητα τῆς πατρίδας μου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἀντιδράσω μὲ ὅλες μου τὶς δυνάμεις».

       Κύριε Νακόσκι,
       Ὑποθέτω ὅτι εἶσθε πολὺ νέος καὶ ἑπομένως δὲν γνωρίζετε ὁρισμένα γεγονότα ποὺ συνέβησαν πρὶν ἀπὸ πάρα πολλὰ χρόνια καὶ ποὺ ἐξηγοῦν τὴ σημερινὴ στάση μου στὸ θέμα τῶν σχέσεων ἀνάμεσα στοὺς δυὸ λαούς μας.
Πρὶν τὸν Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ὅταν τὸ νεαρὸ καὶ ἀδύνατο τότε ΚΚΕ θέλησε νὰ γίνει μέλος τῆς Κομμουνιστικῆς Διεθνοῦς (Μόσχα), τὸ Βουλγαρικὸ καὶ τὸ Γιουγκοσλαυικὸ Κομμουνιστικὸ Κόμμα ἔθεσαν ὡς προϋπόθεση γιὰ τὴν ἔνταξή του νὰ δηλώσει ὅτι συμφωνεῖ νὰ σχηματισθεῖ ἀνεξάρτητο κομμουνιστικὸ κράτος μὲ τὸ ὄνομα «Μακεδονία» ποὺ νὰ συμπεριλαμβάνει ὅλη τὴν Βόρειο Ἑλλάδα.
Ὅπως ἦταν φυσικό, ξεσηκώθηκε θύελλα στὴν Ἑλλάδα, ποὺ ἀνάγκασε τὸ ΚΚΕ νὰ ἀναθεωρήσει αὐτὴ τὴ θέση. Τοῦ ἔμεινε ὅμως ἕνα μεγάλο στίγμα...
Στὸ τέλος τοῦ πολέμου, δημιουργήθηκε ἡ Κομμουνιστικὴ Γιουγκοσλαυία καὶ τότε ὁ Τίτο ἔδωσε στὸ νότιο τμῆμα τῆς χώρας, στὴν περιοχὴ τοῦ Βαρδάρη, τὸ ὄνομα «Μακεδονία», μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ βρεθεῖ στὸ μέλλον ἡ εὐκαιρία νὰ φτάσουν τὰ σύνορα τῆς χώρας τοῦ στὸ Αἰγαῖο.
Τὸ δυστύχημα γιὰ τὴ χώρα μας ἦταν ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσή της ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς ὁδηγηθήκαμε στὸν Ἐμφύλιο πόλεμο κατὰ τὸν ὁποῖο ἡ Κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν ἐξαρτοῦσε τὴν ἐπιβίωσή της ἀπὸ τὴν βοήθεια τῶν Δυτικῶν Δυνάμεων. Ἦταν ἐντελῶς ἐξαρτημένη καὶ ὅπως φάνηκε, εἰδικὰ οἱ Ἀγγλοι δὲν ἤθελαν νὰ ἐνοχληθεῖ ὁ Τίτο, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἔκανε αὐτὸ ποὺ τελικὰ ἔκανε. Δηλαδὴ νὰ διακόψει τὶς σχέσεις του μὲ τὴν Μόσχα. Γι' αὐτὸν τὸν λόγο οἱ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις δὲν διαμαρτυρήθηκαν τότε, ἐνῷ ὅλος ὁ κόσμος γνώριζε ὅτι μὲ τὸ ὄνομα αὐτὸ ὁ Γιουγκοσλαῦος ἡγέτης δημιουργοῦσε τὸν Δούρειο Ἵππο γιὰ νὰ ἐπαναλάβει αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὡς ἄνθρωπος τῆς Κομμουνιστικῆς Διεθνοῦς. Δηλαδὴ τὴν δημιουργία τῆς Μακεδονίας του Αἰγαίου.
ΤΟΤΕ δημιουργήθηκε ὁ μῦθος τῆς καταγωγῆς τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἀπὸ τὸν Μέγα Ἀλεξάνδρο μὲ ὅλα τὰ γνωστὰ ποὺ περιλαμβάνονταν (καὶ δὲν ξέρω ἂν περιλαμβάνονται ἀκόμα) καὶ στὸ Σύνταγμα τῆς χώρας σας. Δηλαδὴ τῆς Μεγάλης Ἰδέας τοῦ Ἀλυτρωτισμοῦ μὲ τὴν ὁποία γαλουχήθηκαν πολλὲς γενιές, οἱ ὁποῖες ἔχουν συνδεθεῖ - ὅπως κι ἐσεῖς ὑποθέτω - μὲ τὴν Ἰδέα αὐτὴ ὁλοκληρωτικά. Κι ἐγὼ τοὺς καταλαβαίνω ἀπολύτως ποὺ θεωροῦν τὸν ἑαυτὸ τους Μακεδόνες, ἀφοῦ μὲ τὸν μῦθο αὐτὸν μεγάλωσαν.
Θὰ πρέπει ὅμως νὰ ἀναγνωρίσετε κι ἐσεῖς ὅτι κι ἐμεῖς ἔχουμε δίκιο ὅταν μὲ βάση αὐτὸ τὸ ὄνομα, στέλνετε χάρτες τῆς Μακεδονίας τοῦ Αἰγαίου ποὺ φτάνουν ὡς τὸν Ὄλυμπο, διατείνεσθε ὅτι ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες εἴμαστε κατακτητὲς τῆς ἴδιας μας τῆς συμπρωτεύουσας, τῆς ἑλληνικῆς Θεσσαλονίκης κ.λπ. κ.λπ. ἀμφισβητῶντας ἔτσι τὴν ἴδια τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας.
Πῶς λοιπὸν ζητᾶτε ἀπὸ μένα νὰ εἶμαι… «κοσμοπολίτης» ὅταν μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μυθεύματα κάποιοι ἐπιδιώκουν νὰ ἀκρωτηριάσουν τὴν πατρίδα μου;
Ἡ Μοῖρα ὅμως, ἀγαπητὲ κύριε Νακόσκι, τὸ ἔφερε ἔτσι, ὥστε νὰ μάθω ἀπὸ πρῶτο χέρι τὶς δολοπλοκίες τῆς Γιουγκοσλαυικῆς Ἡγεσίας, προκειμένου νὰ γίνω κι ἐγὼ συνεργὸς σ' αὐτὴ τὴν πολιτικὴ τῆς «Μεγάλης Μακεδονίας». Ἦταν τότε ποὺ συνέθετα τὴ μουσικὴ γιὰ τὴ μάχη τῆς Σιουκέσκα καὶ ἐπισκεπτόμουν συχνὰ τὴν ἑνιαία τότε Γιουγκοσλαυία, προσκεκλημένος τοῦ σ. Τίτο ποὺ τόσο θαύμαζα καὶ ἐκτιμοῦσα.
Τότε λοιπὸν ὁ ἴδιος ὁ Τίτο μοῦ ζήτησε νὰ γράψω τὴ μουσικὴ γιὰ μία σκοπιανὴ ταινία. Ὅταν διάβασα τὸ σενάριο, τὸ ὁποῖο ἐμφάνιζε ἐμᾶς τοὺς Ἕλληνες ὡς κατακτητὲς τῆς Θεσσαλονίκης καὶ καταπιεστὲς τῶν κατοίκων της, τότε ὄχι μόνο ἀρνήθηκα νὰ γράψω τὴ μουσικὴ ἀλλὰ εἶχα καὶ τὸ θάρρος νὰ ἔρθω σὲ ἔντονη ἀντιπαράθεση μὲ τὸν Τίτο. Διότι διαπίστωσα ὅτι ἦταν ὁ ἴδιος ποὺ θεωροῦσε ὅτι ἀφοῦ ἡ Μακεδονία «ἡ δική του» ἦταν ἱστορικὴ ἀναγκαιότητα σύμφωνα μὲ τὴ δική του «κομμουνιστική» ἀντίληψη, νομιμοποιεῖτο νὰ δημιουργήσει ἕνα κομμουνιστικὸ κράτος σὲ βάρος μιᾶς χώρας καπιταλιστικῆς ὅπως ἦταν ἡ Ἑλλάδα.
Οἱ σχέσεις μας τότε διαταράχθηκαν, ἰδίως ὅταν τοῦ τόνισα ὅτι δὲν ἔπρεπε αὐτὸς ποὺ ἔθεσε τὴν πατρίδα του πάνω ἀπὸ τὴ Μόσχα καὶ τὸν Στάλιν νὰ μὴ μπορεῖ νὰ ἐκτιμήσει τὸν δικό μου πατριωτισμὸ ποὺ κι ἐγὼ ἔχω τὸ θάρρος νὰ τὸν θέτω πάνω ἀπ' ὅλα.
Στὴ ζωή μου ὁλόκληρη ἀπέδειξα, νομίζω, πόσο εἶμαι πραγματικὰ ταγμένος στὴν ὑπόθεση τῆς εἰρηνικῆς συνύπαρξης τῶν Λαῶν.

Καὶ δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸ νὰ δηλώσω ὅτι δὲν ἔχω τίποτα μὲ τὸν λαό σας ποὺ τὸν αἰσθάνομαι πολὺ κοντά μου, ὅπως τότε ποὺ διηύθυνα τὸν «Ζορμπά» στὰ Σκόπια.
Ὅταν ὅμως βλέπω τὴν ὑπόθεση αὐτὴ τῆς εἰρηνικῆς συνύπαρξης τῶν λαῶν μας νὰ γίνεται πρόσχημα στὰ χέρια κάποιων σκοτεινῶν δυνάμεων ποὺ ἐκμεταλλεύονται τοὺς λαοὺς καὶ τὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα νὰ εἶναι νὰ κινδυνεύει αὐτὴ τὴ στιγμὴ ἡ ἐδαφικὴ ἀκεραιότητα τῆς πατρίδας μου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἀντιδράσω μὲ ὅλες μου τὶς δυνάμεις.

       Μετὰ τιμῆς
       Μίκης Θεοδωράκης

       Κάποτε στὰ Σκόπια

       Κύριε Θεοδωράκη,
       Πραγματικὰ μένω ἔκπληκτος διαβάζοντας τὰ σχόλιά σας στὴ σημερινὴ ἔκδοση τῆς ἐφημερίδας «Πρῶτο Θέμα», ὅπου συσχετίζετε τὸ πρόβλημα στὴ χώρα σας μὲ τὸ ὄνομα τῆς πατρίδας μου. Ἡ ἔκπληξή μου συνίσταται σὲ πολλοὺς λόγους:
Πρώτον, ἀπὸ ἕνα ἄτομο ὅπως ἐσᾶς, καταξιωμένο καλλιτέχνη παγκοσμίως, περίμενα τουλάχιστο λίγο περισσότερο κοσμοπολιτισμό. Ἐμεῖς οἱ καλλιτέχνες ἔχουμε τὴν εὐχαρίστηση νὰ ἐργαζόμαστε σὲ ἕνα εὐγενὲς ἐπάγγελμα τὸ ὁποῖο μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ταξιδεύουμε ἀνὰ τὸν κόσμο καὶ νὰ μιλᾶμε μία γλῶσσα [τή μουσική] ποὺ ἐπιτρέπει νὰ ρίχνει τείχη καὶ νὰ γκρεμίζει συγκρούσεις. Αὐτό μᾶς ἐπιτρέπει ὅλους νὰ εἴμαστε ἑνωμένοι σὲ μία μεγάλη οἰκογένεια ὅπου οἱ πολιτιστικὲς διαφορὲς μεταξὺ τῶν ἐθνῶν μας ἀναπαριστοῦν τὸν πλοῦτο τῆς ἀνθρώπινης ἔκφρασης.
Δεύτερον, τὸ 1997, τὸ δημοφιλέστερό σας ἔργο, ὁ «Ζορμπᾶς», παρουσιάστηκε στὸ Μακεδονικὸ Ἐθνικὸ Θέατρο παρουσία τοῦ πρώην προέδρου Κίρο Γκλιγκόροφ (…) καὶ μεταδόθηκε ζωντανὰ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ τηλεόραση. Προσωπικὰ ὡς μαθητὴς στὸ γυμνάσιο τῶν Σκοπῖων παρακολούθησα ὅλες τὶς πρόβες καὶ ἡ μητέρα μου συμμετεῖχε στὴν παράσταση. (…) Τότε ἐπισκεφτήκατε τὸν τάφο τοῦ Ζορμπᾶ στὸ νεκροταφεῖο στὸ Μποῦτελ. Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ ἱστορία τοῦ Ζορμπᾶ θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ θετικὰ παραδείγματα γιὰ τὶς ἐπαφὲς μεταξὺ τῶν πολιτισμῶν τῶν λαῶν τῶν Βαλκανίων, ἀλλὰ θὰ μποροῦσε καὶ νὰ μᾶς δώσει ὤθηση στὴν ἀναζήτηση ἐποικοδομητικῶν λύσεων.

Μπλαγκόζα Νακόσκι

footer
  • Τρίτη
    12 Νοεμβρίου

    Ιωάννου ελεήμονος, Νείλου οσίου, Σάββα και Νικολάου νεομαρτ.


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ