Γράφει ὁ Πρωτοπρεσβύτερος Χρίστος Κυριακόπουλος,
Γενικός Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως
Κηφισίας, Ἀμαρουσίου, Ὠρωποῦ καί Μαραθῶνος.
Μόλις σήμανε ἡ Ἐπανάσταση τοῦ Γένους, τιμωρήθηκε ὡς ὑποκινητής της ἡ σεπτή κορυφή τῆς Ὀρθοδοξίας, ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος ὁ Ε΄ (Ἀγγελόπουλος). Μέ καταγωγή ἀπό τήν ἱστορική Δημητσάνα τῆς ὀρεινῆς Γορτυνίας, ὁ ταπεινός κληρικός διῆλθε ὅλους τούς βαθμούς τῆς ἱερωσύνης καί ἀνέλαβε τά ἠνία τῆς θρησκευτικῆς κοινότητας τῶν ὑποδούλων μέσα σέ καιρούς ζοφερούς πού ἄχνιζε τό αἷμα τῶν μαρτύρων καί δονοῦσαν τίς ὑπόγειες φυλακές οἱ κραυγές τῶν βασανισμένων. Πρόμαχος τῆς πίστεως καί τῆς πατρίδος, θεματοφύλακας καί ἀκρίτας τῶν παραδόσεων ἑνός λαοῦ πού ἀνέκαθεν μαχόταν γιά τήν ἐλευθερία του, ὁ ἡρωϊκός Πατριάρχης ντύθηκε τόν χιτώνα τοῦ μαρτυρίου καί ἀνέλαβε τόν σάκκο τῶν δεινῶν συκοφαντιῶν του, ἑνός ὀνείδους πού ἡ κακία τῆς ἡμιμάθειας καί τῶν ἀνιστόρητων ἀποδομητῶν τῆς νεοελληνικῆς, ἱστοριογραφίας θέλησε νά ἀμαυρώσει τήν ἔνδοξη παρουσία του στήν ἐνίσχυση τοῦ Ἀγώνα τῆς Ἐθνεγερσίας. Ἐάν, ὅπως φώναζαν οἱ κακεντρεχεῖς, εἴχε ἀρνηθεῖ νά ἀφορίσει τήν Ἐπανάσταση τοῦ Ὑψηλάντη, θά βαρυνόταν σήμερα μέ τό ἀποτρόπαιο στίγμα τοῦ πείσμονα Πατριάρχη πού δέν ἀπέτρεψε τήν γενοκτονία τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, Οἱ ἀλλόδοξοι γνώριζαν καλά τίς διπλωματικές αἰτήσεις τοῦ πατριαρχείου καί τήν ἀποφασιστική εὐλογία τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ε΄ γιά τά ἄρματα τῶν ραγιάδων. Καί δέν τοῦ τό συγχώρησαν. Τό γνώριζε καλά καί ὁ ἀρχιστράτηγος τοῦ Μοριᾶ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: «Μήν τά πιστεύετε, ἀδέλφια. Δέν εἶν’ τοῦ Πατριάρχη λόγια τοῦτα. Τόν βάλανε νά τά εἰπῇ». Ὁ Γρηγόριος ὁ Ε΄ ἔγραψε ἱστορία γενόμενος, ὁ ἴδιος ἱστορία θυσίας καί αὐτοθυσίας, ἐνιαύσιος ἀμνός στό λαμπρό πανηγύρι τοῦ Εἰκοσιένα, κρεμασμένος στήν κλειστή πύλη τοῦ πατριαρχείου. Τό σεπτό λείψανό του, κατατεθειμένο στόν ἱερό Μητροπολιτικό Ναό Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου τῶν Ἀθηνῶν, παραμένει κειμήλιο ἁγιωσύνης καί παρρησίας ἑνός Ἔθνους, ἀνάδελφου μέσα στά ἄλλα ἔθνη τῆς Εὐρώπης, πού ἀγωνίζεται ἀκόμη καί σήμερα γιά νά διατρανώνει περήφανο πώς «μέσα μας τρέχει ἡρώων αἷμα, μαρτύρων εἴμαστε παιδιά» (Γ. Βερίτης). Ὅσον κι ἄν συκοφαντεῖται ἡ ἡρωϊκή ἀντίσταση τοῦ Πατριάρχη μας, θά ἀντηχεῖ σέ βάρος τῶν συκοφαντῶν του ἡ ζηλευτή ἐπῳδός τοῦ μεγάλου βάρδου τοῦ ἐπικοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ Ἀριστοτέλη Βαλαωρίτη «Μή λησμονεῖτε τό σχοινί, παιδιά, τοῦ Πατριάρχη»!
